Nu Europa zomer 2026 geteisterd wordt door hittegolf na hittegolf en grote droogte op veel plekken, is dit misschien een moment om het te hebben over een aspect van duurzame energie (en dan met name zonne-energie) wat niet zo vaak belicht wordt, en wel het maken van drinkwater (zoet water) uit zeewater met behulp van duurzame energie.
Zonne-energie wordt aldus internet wereldwijd op diverse plekken al ingezet om zeewater te ontzilten en dan met name in zonnige, waterarme regio’s met een zwakke infrastructuur. Dit gebeurt vooral in het Midden-Oosten (zoals Saudi-Arabië), op afgelegen eilanden (onder meer in Griekenland), en in droge kustgebieden in Noord-Afrika, Chili en Australië.
Ik zou mij kunnen voorstellen dat er op meer plekken en op grotere schaal drinkwater (zoet water) gemaakt gaat worden m.b.v. duurzame energie (en dan met name zonne-energie), en misschien ook in Nederland. De bijbel levert inspiratie hiervoor met de tekst ‘de woestijn zal bloeien als een roos’. Of het maken van zoet water uit zeewater met zonne-energie op een dermate grote schaal gaat plaatsvinden dat ook daad-werkelijk woestijnen gaan bloeien als een roos dat zal de tijd leren, echter hierover nadenken en kijken wat er mogelijk is lijkt mij iets om te overwegen.
Zeker nu de mogelijkheden om voor “extra” zoetwater te zorgen voor diverse waterschappen in Nederland beperkt zijn op dit moment (augustus 2026), is dit wellicht het moment om deze optie ook voor Nederland nog wat meer te overwegen.
In Nederland wordt aldus internet op dit moment (augustus 2026) op kleine schaal en via proefprojecten zeewater ontzilt met behulp van duurzame energie, maar er is (nog) geen grootschalige, commerciële drinkwaterproductie uit zeewater. Omdat Nederland traditioneel voldoende toegang heeft tot zoet grond- en oppervlaktewater, is ontzilting op grote schaal economisch nog niet concurrerend. Toch wordt er op specifieke locaties volop getest met innovatieve, duurzame ontziltingstechnologieën
Belangrijke locaties en initiatieven in Nederland zijn aldus internet:
- Breezanddijk (Afsluitdijk): Op de Afsluitdijk bevindt zich de testlocatie van het bedrijf REDstack. Hoewel de focus hier primair ligt op Blue Energy (energie opwekken uit het verschil tussen zoet en zout water), wordt de achterliggende membraantechnologie (elektrodialyse) ook onderzocht en omgekeerd ingezet voor energiezuinige ontzilting.
- Harlingen (Friesland): Bij Frisia Zout B.V. bevindt zich de Wetsalt Research Site, een gezamenlijk initiatief met wateronderzoeksinstituut Wetsus. Dit is een demonstratielocatie waar duurzame technieken voor ontzilting en zoutwatertechnologie in de praktijk worden getest.
- Scheveningen (Zuid-Holland): Lokale ondernemers en startups testen in de kustregio compacte, mobiele ontziltingssystemen (vaak op basis van omgekeerde osmose) die direct worden aangedreven door zonnepanelen op het dak van de installatie.
- Zeeland: Vanwege de toenemende droogte en verzilting in de landbouw experimenteert de Provincie Zeeland met kleinschalige ontzilting van brak water en zeewater. Hierbij wordt gekeken naar koppelingen met lokale wind- en zonne-energie om zoet water voor irrigatie te produceren.
Artikel: Drinkwater maken uit zeewater: kan dat ook in Nederland?
https://www.drinkwaterplatform.nl/drinkwater-maken-uit-zeewater-kan-dat-ook-in-nederland/
Citaten:
Door droogte en zeespiegelstijging minder zoet water
Het water waarvan drinkwaterbedrijven kraanwater maken is van oudsher zoet. Maar de Nederlandse zoetwatervoorraad staat zwaar onder druk door een combinatie van verzilting, droogte en een stijgende watervraag.
Jarenlang was de heersende gedachte: ontzilting van zeewater is voor Nederland een brug te ver. Het is duur, vreet energie en we hebben immers onze rivieren en neerslag. Maar nu de grenzen van het grondwatersysteem in zicht komen, verschuift het perspectief. Waar bedrijven als Dunea al pionierden met brak water, zet Brabant Water nu als eerste de definitieve stap naar de Noordzee.
Waarom de omslag? “We zitten aan het plafond”
In 2022 schreven we nog dat drinkwater uit zee “niet heel waarschijnlijk” leek. De redenatie was simpel: Nederland beschikt als natte delta over voldoende zoet water.
De praktijk in provincies als Noord-Brabant blijkt echter weerbarstiger. Het zoetwatersysteem staat daar structureel onder druk doordat er meer water uit de bodem verdwijnt dan er bijkomt. Brabant Water benut inmiddels meer dan 90 procent van de vergunde onttrekkingsruimte. “We zitten aan het plafond,” stelt sectordirecteur productie Jasper Verberk.
Om leveringszekerheid te garanderen is besparen alleen niet meer genoeg; er moeten nieuwe bronnen worden aangeboord die losstaan van het kwetsbare grondwatersysteem.
Einde citaten.
Van brak naar zout: Brabant Water zet grote stap naar drinkwater uit zee
https://www.drinkwaterplatform.nl/van-brak-naar-zout-brabant-water-zet-grote-stap-naar-drinkwater-uit-zee/
Citaat: “Brabant Water gaat voor het eerst in Nederland op grote schaal drinkwater uit zeewater maken. Een opmerkelijke stap, die onderdeel is van een grotere beweging binnen Brabant Water om nieuwe, duurzame en toekomstbestendige bronnen te ontwikkelen, die losstaan van het zoetwatersysteem. Sectordirecteur productie Jasper Verberk legt uit waarom dat nodig is en hoe het bedrijf in ongekend tempo werkt aan zowel brakwateronttrekking als zeewaterontzilting.” Einde citaat.
Een andere manier waarop duurzame energie ingezet kan worden om zoet water te maken, is atmosferische watergeneratie (AWG).
Wikipedia: Atmospheric water generator:
https://en.wikipedia.org/wiki/Atmospheric_water_generator
Citaat: “An atmospheric water generator (AWG), is a device that extracts water from humid ambient air, producing potable water. Water vapor in the air can be extracted either by condensation — cooling the air below its dew point, exposing the air to desiccants, using membranes that only pass water vapor, collecting fog,[1] or pressurizing the air.” Einde citaat.
Update 29 mei 2026:
Nieuwe techniek met zonlicht maakt zeewater drinkbaar en wint lithium terug
https://tw.nl/nieuwe-techniek-met-zonlicht-maakt-zeewater-drinkbaar-en-wint-lithium-terug/
Update 20 juni 2026:
Start-up SolarDew ontzilt zeewater met zonnewarmte voor 3 tot 6 cent per liter
https://www.rd.nl/artikel/1153483-start-up-solardew-ontzilt-zeewater-met-zonnewarmte-voor-3-tot-6-cent-per-liter
Update 03 augustus 2026:
Deze Amerikaanse stad stevent af op een toekomst zonder water: de voorraad houdt nog maar één jaar stand
https://www.duurzaamnieuws.nl/deze-amerikaanse-stad-stevent-af-op-een-waterloze-toekomst-de-voorraad-houdt-nog-maar-een-91839/
Update 26 augustus 2026:
Watertekort zet Zuid-Europa op scherp
https://www.nieuweoogst.nl/nieuws/2026/08/26/watertekort-zet-zuid-europa-op-scherp